Zamek Czocha – obronny zamek graniczny położony niedaleko
wsi Złotniki Lubańskie, Gmina Leśna, nad Zalewem Leśniańskim
na Kwisie w polskiej części Górnych Łużyc.
Pierwotna nazwa brzmiała prawdopodobnie Czajków ( 1329 : castrum Caychow ),
przed 1945 Tzschocha.Od lat 50. do lat 90. ubiegłego stulecia obiekt
był utajniony i nie występował na mapach.
Zamek posadowiony jest na granitowych skałach. Najstarszą część stanowi,
stojący przy głównych bramach (istnieją dwie, starsza dolna i nowa górna),
stołp – później obudowany częścią mieszkalną. Z części mieszkalnej
najstarszy jest północny fragment.
Historia zamku
Powstał jako warownia graniczna na pograniczu śląsko -łużyckim w latach
1241 - 1247 z rozkazu króla czeskiego Wacława II. W 1253 przekazany
biskupowi miśnieńskiemu von Weisenow (Łużyce były wówczas częścią
korony czeskiej). Od 1306 stanowił własność rodziny von Bibstein.
W 1319 roku jako posag wraz z okolicznymi ziemiami został włączony do
księstwa Henryka I Jaworskiego . Po śmierci krewnego w 1346 ,
przejął go, wraz z całym księstwem zmarłego, Bolko II Mały,
książę świdnicko-jaworski.
Po śmierci księżnej Agnieszki, wdowy po Bolku – na mocy układu
o przeżycie z cesarzem i królem Czech, Karolem IV wrócił do Czech.
Od 1389 - 1453 w dobrach rycerskich rodów von Dohn i von Klüks.
Na początku XV wieku bezskutecznie oblegany przez husytów, ostatecznie
zdobyty przez oddział Czirnina w 1427 pod nieobecność właścicieli.
Odbity krótko później.
Od 1453 przez 250 lat we władaniu rodu von Nostitz, którzy w 1525 i 1611
dokonali jego przebudowy zgodnie z kanonami renesansowymi oraz przystosowali
umocnienia do założeń obronnych uwzględniających wykorzystanie broni palnej.
Podczas wojny 30-letniej zamek był bezskutecznie oblegany przez Szwedów w 1640.
W 1703 za 152 tys. talarów przeszedł we władanie Jana Hartwiga von Uechtritz,
wpływowego dworzanina króla Augusta II Mocnego, który kosztem
kolejnych 53 tys. otrzymał ordynację dóbr zamkowych.
17 sierpnia 1793 cały zamek spłonął w pożarze – zniszczone zostały dachy,
wieża, część mieszkalna, zbrojownia, archiwum zamkowe.
Zakupiony w 1909 roku przez drezdeńskiego producenta wyrobów tytoniowych
(cygar) Ernsta Gutschowa, został przebudowany do 1912 zgodnie z
wyglądem zachowanym na rycinie z 1703 roku przez znanego architekta
berlińskiego Bodo Ebhardta.
Podczas przebudowy zniszczono jednak wiele najstarszych fragmentów kompleksu.
W dawnej fosie urządzono zwierzyniec. Gutschow utrzymywał dobre
stosunki z dworem carskim, a po rewolucji z rosyjskimi emigrantami,
od których skupował różne przedmioty o wysokiej wartości artystycznej.
W zamku mieszkał do marca 1945 roku. Opuszczając zamek wywiózł
najcennieszą część wyposażenia. W latach II wojny w zamku mieściła
się szkoła szyfrantów Abwehry. Prawdopodobnie przechowywano tu
urządzenie do dekryptarzu depesz radzieckich -
(operacja o kryptonimie Ryba-Miecz).
Po II wojnie światowej zamek przechodził różne koleje.
Był wielokrotnie okradany, zarówno przez Rosjan jak i rodzimych
szabrowników, z mebli i wyposażenia. Największej kradzieży dopuścił
sie 1 lutego 1946 roku burmistrz Leśnej – Kazimierz Lech wspólnie z
Krystyną von Saurma – zamkową bibliotekarką – wywożąc pełną ciężarówkę
mienia zamkowego, z którą udało mu się przedostać do amerykańskiej
strefy okupacyjnej. Następnie przez krótki czas mieszkali w nim
uchodźcy z Grecji, którzy w sali rycerskiej trzymali zwierzęta
gospodarskie, dopełniając tym samym dzieła dewastacji.
Od 1952 Wojskowy Dom Wczasowy. Od września 1996 publicznie dostępny
jako ośrodek hotelowo-konferencyjny. Właścicielem w 2006 roku
była Agencja Mienia Wojskowego.
Malownicze zabudowania zamku były tłem powstania filmów: Gdziejest generał?,
Dwa światy, Wiedźmin oraz Legenda.
Galeria zdjęć "Dni zamku Czocha" kliknij na kropki >>>>> foto .......
Jeśli ktoś z Państwa posiada jakieś stare fotografie, widokówki, ze swojej miejscowości proszę o kontakt, zamieszczę
If somebody of you has some old photographs, postcards, from my town I ask for the light switch, I will place them
Wenn jemand aus Ihrer besitzt irgendein alten Fotografien, die Ansichtskarten, aus meinem Ort bitte ich
um einen Lichtschalter, ich werde sie abseits abdrucken www, dem Beispiel können sein Fotos – 1 - 2 -3
